Schijndel

Historie Schijndelse Scholen
































































































































































































































































































































































































































































































































St. Paulus, lagere jongensschool, Hoevenbraak

Overzicht:

Foto Foto Foto Foto
Foto 726
Paulusschool.
Foto 725
Paulusschool.
Foto BHIC sc1218
Paulusschool.
Foto 727
Wijkgebouw Het Hoefke

Voor meer foto's van het schoolgebouw zie Foto's diverse activiteiten

Geschiedenis.
VOORLOPIGE TEKST:
Kort na de tweede wereldoorlog wordt op de Hoevenbraak de St. Paulus parochie gestart. Kapelaan Christ Vinken van de St. Servatius parochie wordt eerste pastoor.
Zoals ook op de Boschweg gebeurde wordt er eerst een kerk gebouwd en daarna de scholen.

De school werd aanbesteed op 27 februari 1951. Aannemer was de firma J.vd Linden uit St. Michelsgestel. Architect was de heer H. Valk uit 's-Hertogenbosch.
Op 1 september begon men met de twee eerste leerjaren, 58 leerlingen, in de kelder van de Noodkerk met als hoofd J. vd Zanden en onderwijzer Th. Van Dijk.
Op 29 oktober 1951 werd de school plechtig ingezegend door de Z.E. Heer Pastoor Vinken. De school telde toen zes klassen en 167 leerlingen en vijf onderwijzers; erbij kwamen de heren C. vd Hurk en J. Jansen en mej. Van Roy. Op 1 september 1953 werd de zesde leerkracht benoemd. De school telde toen 196 leerlingen.

Met ingang van 1 september 1955 werd tijdelijk ook een lokaal van parochiegebouw Het Hoefke in gebruik genomen. De school telde toen 7 leerkrachten en 235 leerlingen.
In 1957 werd een tweede noodlokaal in Het Hoefke ingericht en in 1959 het derde.
In 1961 kwam aan de school de tiende leerkracht, welke met 34 leerlingen gastvrijheid genoot in een nieuw lokaal van de meisjesschool aan de Wilhelminalaan.

In 1961 begon men met de grote uitbreiding van de jongensschool.
Een geheel nieuwe vleugel werd aan de bestaande school bijgebouwd onder architectuur van de heer P. Rooyakkers en aannemer firma J. de Wit uit Schijndel.
Het gebouw werd verrijkt met een prachtige ruime hal en een modern handenarbeidlokaal. Op 3 november 1962 werd het nieuwe gedeelte ingezegend.
In augustus 1963 telt de school 255 leerlingen.

In 1974 is Jan vd Zanden 23 jaar hoofd wanneer hij afscheid neemt.
Zijn opvolger is Louis van Dijk die hoofd blijft tot en met de samenvoeging met meisjesschool Maria Bijstand en kleuterschool De Zonnebloem.

In februari 1983 verhuist de school (zie SC1982.2) en trekt in bij de lagere meisjesschool Maria Bijstand, Wilhelminalaan 31.
Het gebouw aan de Hertog Jan II laan wordt in gebruik genomen door de Muziekschool.

In augustus 1983 gaan de lagere scholen St. Paulus en Maria Bijstand samen een fusie aan en wordt de school naam R.K. Lagere School De Hoevenbraak

In augustus 1985 gaat de school samen met kleuterschool De Zonnebloem en vormen ze R.K. Basisschool De Hoevenbraak. Bron: L.v.Dijk.

Vanaf 1995 werken de basisscholen "De Hoevenbraak" en "De Wijbosch" samen.

Op 1 augustus 1997 gaan beide scholen een fusie aan onder de naam " De Regenboog".

De leerkrachten.

Foto Foto 734, 1951, Personeels Fotoboek St. Paulus
Vanaf de oprichting van de school, tot Jan van de Zanden met pensioen ging in 1974, hield men een fotoboek bij waarin men enkele gegevens van de personeels leden noteerde, in een prachtig handschrift, zoals hier te zien is.
Om het zoeken te vergemakkelijken geven we de rest van de inhoud van het boek op een andere manier aan, eventueel aangevuld met informatie op ander wijze verkregen.

Foto Foto Foto Foto
Theo van Dijck
(Theodorus Petrus Maria). Geboren 9-10-1925 te Leur (gem. Etten). Benoemd 1-10-1951. Vertrokken naar Breda 25-3-1956.
Gijsberta van Roy
Geboren 17-12-1919 te Schijndel. Benoemd 29-10-1951. Eervol ontslag 12-02-1953.
Cornelius vd Hurk
(Cornelius Catharine Josephus). Geboren 19-03-1929 te St. Oederode. Benoemd 29-10-1951. Vertrokken naar de U.L.O.~school te Tegelen 1-09-1956.
Hendrikus Jansen
(Hendrikus Adrianus). Geboren 23-07-1927. Benoemd 1-11-1951. Vertrokken naar 's-Gravenhage 1-09-1952.
Foto Foto Foto Foto
Martinus van Lieshout
(Martinus Antonius). Geboren 11-09-1930 te Eerde (gem Veghel). Benoemd 1-09-1952. Vertrokken naar landbouwschool Veghel 1-01-1960.
Gijsbertus Eijkenmans
(Gijsbertus Michal Johannes). Geboren 18-08-1922 te St. Michels~Gestel. Benoemd 13-02-1953. Vertrokken naar Loon op Zand 1-09-1962.
Petrus Hermsen
(Petrus Antonius Gerardus Maria). Geboren 4-05-1929 te Schijndel. Benoemd 1-07-1955. Vertrokken naar Nieuwkuik 1-02-1956.
Wilhelmina Schevers
(Wilhelmina Adriana Johanna). Geboren 12-03-1927 te Schijndel. Benoemd 23-08-1955. Eervol ontslag 1-09-1959.
Foto Foto Foto Foto
Bert vd Velden
(Hubertus Frans Nicolaas Marinus). Geboren 5-05-1932 te Schijndel. Benoemd 5-05-1956. Vertrokken naar de B.L.O~ school te Schijndel 1-09-1959.
Petrus Gijsen
(Petrus Jacobus Hubertus Gijsen). Geboren 30-08-1929 te Tungelroy (gem Weert) . Benoemd 1-09-1956. Vertrokken naar Weert 1-01-1960.
Theodurus van Raaij
( Theodorus Jozef Willem Marie). Geboren 27-08-1927 te Gennep. Benoemd 1-05-1957. Vertrokken naar de huishoudschool 1-09-1959.
Gerard van Leijsen
(Gerardus Johannes). Geboren 28-01-1932 te Dongen. Benoemd 1-09-1958. Vertrokken naar de L.T.S. Schijndel 1-11-1961.
Foto Foto Foto Foto
Petrus Boumans
(Petrus Wilhelmus Joseph). Geboren 7-03-1935 te Oss. Benoemd 1-09-1959. Vertrokken naar Oss 1-05-1960.
Jan Raaijmakers
(Johannes Petrus Maria). Geboren 20-10-1938 te St. Oederode. Benoemd 1-09-1959. Vertrokken naar de M.A.V.O ~ school Schijndel 1-09-1965.
Ad Raaijmakers
(Adrianus Johannes Fransiscus Maria). Geboren 12-06-1931. Benoemd 1-09-1959. Vertrokken naar Wilbertoord 1-09-1965
Josephus Bruys
(Josephus Jacobus). Geboren 19-10-1930 te Merxem (Belgi). Benoemd 1-09-1959. Vertrokken naar de U.L.O.-school Eindhoven 6-09-1965.
Foto Foto Foto Foto
Ad van Poppel
(Adiranus Wilhelmus). Geboren 27-09-1934. Benoemd 16-02-1960. Vertrokken naar de B.L.O.-school 1-05-1962.
Toon vd Berg
(Antonius Arnoldus Maria van den). Geboren 19-08-1933 te Raamsdonk. Benoemd 1-05-1960. Vertrokken naar het M.A.V.O. te Oss 1-08-1968.
Maria Swinkels
(Maria Petronella Jaqueline). Geboren 14-04-1939. Vertrokken naar Wijbosch 1-09-1961.
Miek vd Berk
(Maria Lamberta van den). Geboren 15-02-1942 te St. Oederode.
Benoemd 1-09-1961. Eervol ontslag 1-08-1967.
Foto Foto Foto Foto
Johanna van Dijk
(Johanna Maria). Geboren 7-04-1941 te St. Oederode. Benoemd 1-09-1961. Vertrokken naar Tilburg 16-08-1965.
Petrus Evers
(Petrus Wilhelmus). Geboren 29-07-1933 te Oosterhout. Benoemd 1-11-1961. Vertrokken naar Breda 1-08-1965.
Hans de Laat
(Johannes Petrus Willibrordus). Geboren 30-05-1940 te Gemonde. Benoemd 1-05-1962.
Cor de Greef
(Cornelis Antonius Adrianus Maria). Geboren 10-03-1942 te Schijndel. Benoemd 1-09-1963. Vertrokken naar Kweekschool te Schijndel 1-02-1965.
Foto Foto Foto Foto
Jan vd Velden
(Johannes Martinus Josephus). Geboren 11-01-1939 te Rips (gem Bakel). Benoemd 1-03-1967. Vertrokken naar Vught 1-01-1967.
Gerard Kersten
(Gerardus Maria). Geboren 23-08-1942 te St. Oederode. Benoemd 5-08-1965. Vertrokken na de U.L.O.-school te Oirschot 22-08-1966.
Anna vd Rijt
(Anna Maria Oda van de). Geboren 3-06-1946 te Nijnsel. Benoemd 16-08-1965. Eervol ontslag 1-08-1970.
Ad Liebregts
(Adrianus Cornelis Maria). Geboren 7-06-1941 te Diessen. Benoemd 1-09-1965. Vertrokken naa de M.A.V.O. te Schijndel 1-08-1972.
Foto Foto Foto Foto
Fried vd Laar
(Godefridus Antonius Josephus van de). Geboren 30-03-1937 te St. Oederode. Benoemd 1-09-1965. Vertrokken naar St. Oederode 1-08-1968.
Sjaak Schoenmakes
(Jacobus Josephus). Geboren 31-11-1931 te Oirschot. Benoemd 1-11-1965. Vertrokken naar het JBO te Boxtel 1-08-1968.
Joost van Heertum
(Josephus martinus Maria). Geboren 31-03-1942 te Schijndel. Benoemd 22-08-1966. Vertrokken naar het BLO te Boxtel 18-03-1968.
Jan Valks
(Johannes Antonius). Geboren 20-12-142 te Boxtel. Benoemd 1-01-1967. Vertrokken naar M.A.V.O. te Boxtel 16-08-1972.
Foto Foto Foto Foto
Francien vd Berk
(Francine Lamberta Maria van den). Geboren 21-04-1946 te St. Oederode. Benoemd 1-08-1967.
Henk de Groot
(Hendrikus Johannes Josephus). Geboren 15-03-1942 te Eindhoven. Benoemd 1-05-1968.
Wiet Peeters
(Lodewijk Wilhelmus). Geboren 15-03-1945 te Maasbree. Benoemd 1-08-1968.
Bart Thiessen
(Bartholomeus Reinier Maria). Geboren 14-10-1942 te Mierlo (L). Benoemd 1-08-1968.
Foto Foto Foto Foto
Jean Charles Huybregts
(Jean Charles Florimond Antoine). Geboren 27-04-1943 te St. Jans-Molenbeek (B). Benoemd 1-08-1968. Vertrokken naar het M.A.V.O. te Breda 1-08-1969.
Marion vd Steen
(Maria Johanna Wilhelmina van der) Geboren 2-11-1949 te Schijndel. Benoemd 1-08-1970.
Helma vd Heuvel
(Wilhelmina Henrica Louise). Geboren 26-02-1951 te Berlicum. Benoemd 1-08-1970.
Jo van Heertum- vd Bosch
(Johanna Maria). Geboren 16-04-1932 te St. Oederode. Benoemd 1-08-1971.
Foto Foto Foto Foto
Wilma van Rijbroek
(Wilhelmina Johanna Maria). Geboren 11-08-1951 te Veghel. Benoemd 1-08-1972.
Peter van Doorn
(Petrus Gerardus Franciscus van Doorn. Geboren 30-09-1949. Benoemd 16-08-1972.
Ine vd Heijden
(Martina Henrica Maria). Geboren 14-07-1953 te Schijndel. Benoemd 1-08-1973.
Christine vd Berg
( Christina Francisca Maria van den). Geboren 3-02-1942 te St. Oederode. Benoems als part-time leerkracht 1-08-1972.

Foto Foto 779, 1974, Personeels Fotoboek St. Paulus
"Lest, Best"
Samengewerkt vanaf 14 sept 1951 t/m 31 juli 1974.
Bedankt, Toos!
Links Jan vd Zanden ( Johannes Marinus).
Geboren 19-10-1908 te Megen, overl 25-09-1988 te Schijndel.
Benoemd 1-10-1951 tot schoolhoofd, Met pensioen in 1974.
Rechts Toos de Laat: zorgde voor de koffie, hield de school schoon, plakte pleisters en met haar opgeruimd karakter bood zij veel gezelligheid. (volgens Ad Liebregts, april 2007)


Dhr. Louis van Dijk
Volgde dhr van der Zanden op als schoolhoofd in 1974.

Gaarne zouden we dit overzicht van leerkrachten verder willen uitbreiden. We vezoeken dan ook verdere informatie in te sturen.

Teamfoto's.

Foto
Foto 1580 , 29 oktober 1951, Het eerste personeel in de gang van de school.
1 Cor vd Hurk, 2 Theo van Dijck, 3 Henni Janssens, 4 J.M. vd Zanden, 5 pastoor Vincken, 6 juffrouw Gijsberta van Roy ook wel Zus van Roy (later geh Eijkemans)

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 1592 , juni 1957, onderwijsteam St. Paulusschool
1 Gijs Eijkemans, 2 J. Gijsen, 3 Th. Van Raaij, 4 J. vd Zanden, 5 mej. W. Schevers, 6 H. vd Velden, 7 M. van Lieshout.

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 869, 1957-58, Leerkrachten St. Paulusschool
voorzijde Hertog Jan II laan
1 Gijs Eijkenmans, 2 Petrus Gijsen, 3Theo van Raaij, 4 Jan vd Zanden, 5 Wil Schevers, 6 Bert vd Velden, 7 Martinus van Lieshout.

Met dank aan "juf" Wil Oosterholt-Schevers voor de foto.
Met dankt aan Corry en Ad Liebregts voor de voornaam van 6.


Foto
Foto 1595 , 1959, onderwijsteam 1958/1959 St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 G. van Leijsen, 2 Gijs Eijkemans, 3 M. van Lieshout, 4 H. vd Velden
Voorste rij B: 1 Th. Van Raaij, 2 J vd Zanden, 3 mej. Schevers en 4 J. Gijsen.

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 1593 , juli 1960, onderwijsteam St. Paulusschool
1 J. Bruys, 2 A. Raaijmakers, 3 mej. M. Swinkels, 4 A. van Poppel, 5 J vd Zanden, 6 G. van Leijsen, 7 J. Raaijmakers, 8 A. vd Berg, 9 Gijs Eijkemans,

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 1601, 1964, onderwijsteam St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 P. Evers, 2 A vd Berg, 3 dhr J. vd Zanden, 4 J. Bruys, 5 J. de Laat, 6 mej. A. van Dijk, A. Raaijmakers.
Voorste rij B: 1 C. de Greef, 2 mej. M. vd Berk, 3 J. Raaijmakers.

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.


Foto
Foto 717, 1967, Leerkrachten St. Paulusschool
voorzijde Hertog Jan II laan
Achterste rij : A1= Toon v.d.Berg, A2= Sjaak Schoenmakers, A3= Anna vd Rijt, A4=Joost v Heertum, A5= Jan vd Zanden, A6= Hans de Laat, A7= Miek vd Berk, A8= Ad Liebregts, A9= Fried vd Laar.
Gehurkt voor: B1= Jan Valks

Bedankt Corry en Ad Liebregts voor de namen van A7 en B1.


Foto
Foto 718, 1969, Leerkrachten St. Paulusschool
voorzijde Hertog Jan II laan
Achterste rij : A1= Ad Liebregts, A2= Anna vd Rijt, A3= Henk de Groot, A4= Francien vd Berk, A5= Hannie Bolwerk, A6= Jan vd Zanden, A7= Wiet Peters, A8= Jan Valks,
Gehurkt voor: B1= Bart Thiessen, B2= Hans de Laat.


Foto
Foto 1622 , 1972, onderwijsteam St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 Marion vd Steen, 2 Ine vd Heijden, 3 ? 4 dhr. J. vd Zanden, 5 ? , 6 Hans de Laat, 7 ?, 8 Wiet Peters
Voorste rij B: 1 Henk de Groot, 2 Helma vd Heuvel? 3 Francien vd Berk, 4 ?

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 1623 , 1972, onderwijsteam St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 Hans de Laat,2 Jan Valks, 3 Helma vd Heuvel, 4 Henk de Groot, 5 Marion vd Steen, 6 Bart Thiesen
Voorste rij B: 1 dhr J. vd Zanden, 2 Ad Liebregts, 3 Francien vd Berk, 4 Wiet Peters

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 1624 , juni 1973, onderwijsteam St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 Helma vd Heuvel, 2 Marion vd Steen, 3 Francien vd Berk, 4 dhr J. vd Zanden, 5?, 6 ?, 7 Wiet Peters.
Voorste rij B: 1 Hans de Laat, 2 Henk de Groot, 3 Bart Thiesen.

Uit het fotoboek van dhr van der Zanden.

Foto
Foto 3023 , juli 1979, onderwijsteam St. Paulusschool
Achterste rij A: 1 Mia van Kaathoven, 2 Bep vd Kamp, 3 Peter van Doorn, 4 Maria Voets, 5 Willy Wolfs, 6 Ine van Kempen, 7 Louis van Dijk, 8 Jo van Heertum
Voorste rij B: 1 Francien vd Berk, 2 Hans de Laat, 3 Henk de Groot, 4 Wiet Peters

Uit het fotoboek van Bep van Geffen vd Kamp



Herinneringen.

St. Paulusschool Hoevenbraak Schijndel
Pastoor Vinken, bouwpastoor in Schijndel van de Kerk op de Hoevenbraak, besluit al in 1949 in zijn nieuwe parochie een jongensschool te bouwen. Hij is dn al bezig met de bezetting van de nieuwe school, die hij, net als de kerk, wil wijden aan St. Paulus.

Ondergetekende, Cor van den Hurk, solliciteert in oktober 1949 als onderwijzer aan de lagere Jongensschool in de Pompstraat in Schijndel. Alvorens daar benoemd te worden, krijg ik op de school waar ik op dat moment als tijdelijk onderwijzer werk, bezoek van dhr. Van Bussel hoofd van de school in de Pompstraat en van Pastoor Vinken, bouwpastoor in Schijndel. Nadat ik een lesje heb gegeven, word ik meteen per 13 februari 1950 benoemd aan de Jongensschool in de Pompstraat. Tevens krijg ik de belofte dat ik n splitsing van de school in de Pompstraat, zal worden aangesteld als leerkracht aan de nieuw te bouwen school in de Hoevenbraak.

Eerst ben ik dus, als broekje van 20 jaar, onderwijzer aan de school in de Pompstraat. De school is een oud gebouw met hoge ramen, ouderwetse bankjes, vensterbanken waar geraniums op staan en met oude methodeboeken. De collega's zijn stuk voor stuk vriendelijke mensen, maar wel veel ouder dan ik. Ik heb met hen dan ook heel weinig contact. De enige jonge leerkrachten zijn Zus van Roy en Gijs Eijkenmans.

Ik vind het wel een grote uitdaging als ik op 29 oktober 1951 over mag stappen naar de nieuwe school van Pastoor Vinken in de Hoevenbraak.

Omdat op 1 september 1951 de bouw van de school nog niet helemaal klaar is, starten mijnheer vd Zanden, hoofd van de nieuwe school en Theo v. Dijck, voorlopig met de eerste en de tweede klas in de kelder van de noodkerk. Eind oktober 1951 is het gebouw klaar en kunnen we met 5 leerkrachten de nieuwe school betrekken. Zus van Roy en ik stappen over van de school in de Pompstraat. Hennie Jansen uit Tilburg maakt het team volledig. Zus van Roy wordt onderwijzeres van de eerste klas. Ondergetekende krijgt klas 2. Klas drie is voor Hennie Jansen. Klas vier en vijf wordt een gecombineerde klas, waar Theo van Dijck de scepter zwaait. Meester van de Zanden krijgt een gecombineerde zesde en zevende klas.

Het eerste personeel.
Mijn collega's zijn allemaal jonge mensen.
Mijnheer van de Zanden (niemand zou het in die tijd in zijn hoofd hebben gehaald om ons hoofd der school anders aan te spreken dan met: "Mijnheer van de Zande") is een jonge kerel van 42 jaar, een uiterst vriendelijke man en bovendien een zeer bekwaam hoofd der school. Hij is altijd opgewekt en weet alle moeilijkheden op charmante manier op te lossen.

Zus van Roy is enige jaren ouder dan ik. Zij is onderwijzeres in de eerste klas. Zij heeft mij heel dikwijls op "lachse manier" bijgestaan als ik weer eens een beetje l te streng was voor die kleine mensjes die in de tweede klas aan mij waren toevertrouwd. Zij heeft anderhalf jaar aan de school gestaan omdat zij trouwt met:

Gijs Eijkenmans. En trouwen dat betekent in die jaren voor een vrouw automatisch je baan verliezen!!!! Gelukkig wordt in haar plaats haar man Gijs benoemd (Febr. 1953). Gijs en Zus zijn een heel prettig jong stel en ik ga diverse keren na schooltijd bij hen op bezoek om een kop koffie te drinken. Het zijn vriendelijke, gastvrije mensen en wij bespreken dan de problemen die zich in mijn prille loopbaan voordoen.

Theo van Dijck is een jaar of vier ouder dan ik. Ook hij is een vriendelijke zeer bekwame onderwijzer, die steeds klas vier of vijf heeft. Omdat ook Theo en zijn vrouw in de buurt van de school wonen is een "bakske koffie" na schooltijd bij hen aan huis voor mij heel gewoon.

De vijfde leerkracht is Hennie Jansen. Hij is Tilburger en een kennis van de Pastoor. Hennie is maar n jaar op school geweest en is toen vertrokken naar Den Haag. Per 1 september 1952 telt de school voldoende leerlingen om de zesde leerkracht te benoemen. Als zesde leerkracht wordt benoemd Martien van Lieshout uit Eerde. Hij krijgt de tweede klas en ik mag opschuiven naar klas drie en later naar vier en vijf.

Officile opening van de school.

Zoals hierboven al beschreven beginnen mijnheer vd Zanden en Theo van Dijck op 1 september 1951 met de eerste twee klassen.

De school wordt echter pas op 29 oktober 1951 plechtig ingezegend door Pastoor Vinken. Alle kinderen en leerkrachten zijn uitgenodigd om de inzegening bij te wonen. We beginnen natuurlijk met een gezamenlijke Mis in de noodkerk. Alle grootheden uit de gemeente zijn bij die plechtigheid aanwezig. Na de Mis gaan alle leerlingen en het personeel naar de school en komt de Pastoor rond met wijwatervat en kwast om elk lokaal apart in te zegenen. De leerlingen krijgen verder een vrije dag en wij brengen de dag door in de school met een gezamenlijke kennismaking, een lekker hapje en een kopje koffie. Diezelfde middag wordt voor de hoofdingang van de school de foto gemaakt die ik hierbij meezend.

Foto grote_foto Foto 1582, 1951, eerste team op de dag van de opening vd school.
1 Hennie Jansen, 2 dhr. J. vd. Zanden (hoofd der school), 3 Pastoor Christ Vinken, 5 Zus van Roy, 6 Cor vd. Hurk en 6 Theo van Dijck.

Verdere uitbreiding van het personeel in de volgende jaren.

Op 1 juli 1955 komt Piet Hermsen het lerarenkorps versterken. Hij is maar enkele maanden aan onze school verbonden geweest. Dat vind ik wel jammer, want Piet is een oude klasgenoot van mij van de Mulo in Veghel. Vervolgens komen mej. Schevers en Bert van de Velden de school voltallig maken.

Herinneringen.

Het onderwijs was in die dagen heel anders dan nu. Spreken we tegenwoordig van groep 1 enz., toen kenden wij het systeem van het klassikale onderwijs. Klas 1 tot en met klas 7.

Klassikaal onderwijs dat wil zeggen dat de meester aan het woord is en dat de leerlingen doen wat hij zegt. Orde in de klas is een eerste vereiste. Inspraak: Nooit van gehoord! Ook niet voor de leerkrachten. Een schoolvergadering hebben we nooit. Het hoofd regelt de financile zaken zoals de salarissen van de leerkrachten en betaalt ons op de laatste dag van de maand uit. Aankopen als meubilair en schoolboeken regelt hij zelf. Rekening en verantwoording legt hij af aan Schoolbestuur en Inspectie. Al deze zaken moet hij doen buiten schooltijd. Naast zijn werk in de klas is dit zijn plicht en daarvoor ontvangt hij zijn salaris als hoofd der school.

Orde.

Wie als leerkracht geen orde kan houden, kan in dit onderwijs-systeem niet worden gehandhaafd. Als de kinderen niet doen wat de leerkracht zegt kan er niet worden "geleerd". Ik herinner me nog de godsdienstlessen van de Pastoor. Die waren voor mij een gruwel. De kinderen luisterden niet, praatten allemaal door elkaar en de Pastoor begon steeds harder te roepen: "Stil eens!!!" Maar daar werd niet naar geluisterd en dus begon hij nog harder zijn kerkelijke stellingen te verkondigen. Gevolg: er werd niet veel opgestoken in al zijn lessen.

Foto grote_foto Foto 1587, 1952, klas 2.
Ik stuur hierbij een foto van een tweede klas, waarin ik laat zien wat ik onder orde verstond. Ik heb er n wel mijn bedenkingen bij! Ik ben op de lagere school veel te streng geweest. Ik kon me als jonge leerkracht nog niet verplaatsen in het gedrag van kinderen. Later, als je zelf vader of grootvader bent, lukt dat beter. Als ik op de foto kijk naar het benauwde gezicht van sommige leerlingen, worden mijn bedenkingen steeds groter. Maar och, ook ik was een product van mijn tijd, zullen we maar denken.

De vakken.

Rekenen dat was onder andere ook de tafels van vermenigvuldiging leren. Je moest ze in die dagen gewoon uit je hoofd kunnen opknallen. In de derde klas werd dat geleerd. Als ik nu lees dat Paboleerlingen extra rekenles moeten krijgen denk ik wel eens: "Hoe is het in godsnaam mogelijk". Ook het metriekstelsel werd erin gepompt en hoofdrekenen was n van mijn meest geliefde vakken. 87 + 45 uit het hoofd was totaal geen probleem voor de leerlingen van de vierde klas. En dan de redactiesommen. Wie niet goed kon lezen had daar wel extra moeite mee, maar het bracht, althans in mijn optie, een schifting aan tussen goede en middelmatige leerlingen.

Lezen was een vak dat vanaf de eerste klas vooral was gericht op technisch lezen. Om beurten hardop lezen in de klas zonder stotteren. Van dyslexie of autisme hadden we in die dagen nog nooit gehoord. Maar het doet me deugd dat ook het Nederlandse woordenboek van Koenen/Endepols uit die tijd, het woord niet kent! Begrijpend lezen was in de hogere klassen wel een onderdeel dat veel aandacht kreeg.

Aardrijkskunde was voor een groot deel een aantal landen en hoofdsteden van Europa van buiten leren. En ook de landen van de andere werelddelen moesten de leerlingen kennen.

Geschiedenis richtte zich in grote mate op vertellen over Willem van Oranje, "Vader des Vaderlands" en de Tachtigjarige Oorlog. Over onze geweldige zeehelden. Over de Napoleontische tijd en over onze "Oranjes".

En dan, niet te vergeten, de godsdienstige opvoeding. Naast de wekelijkse godsdienstles van de Pastoor werd er van iedere leerling verlangt dat hij 's morgens eerst naar de Mis ging. De meester hield in een lijst bij, wie er naar de kerk geweest waren. En de schooldag werd steeds begonnen en beindigd met gebed. De keuze was groot. Je kon als leerkracht volstaan met alleen maar een Onze Vader of een Wees gegroet.
Maar je kon ook meer eisen: De 4 voornaamste Waarheden f de oefeningen van Geloof, Hoop, Liefde en Berouw. Iedere leerling kende die gebeden volkomen uit zijn hoofd. Godsdienst was heel nadrukkelijk in de school aanwezig in 1951 en later.

Op 1 september 1956 heb ik de St. Paulusschool verlaten. Mijn belangstelling lag meer in het voortgezet onderwijs. Ik werd per die datum benoemd als leraar Frans aan de Muloschool in Tegelen. Toen ik op 12 augustus 1958 trouwde zijn al mijn collega's uit Schijndel nog op de receptie geweest.

Ik kan dan ook met heel veel plezier terugdenken aan mijn collega's en terugzien op mijn verblijf op de St. Paulusschool van de Hoevenbraak in Schijndel.
Bron/ingezonden door: Cor vd Hurk, Hilvarenbeek, dec 2008


Stuur uw herinneringen via onderstaande link naar: Info@Schijndelse.nl

Klassenfoto's op chronologische volgorde.

 Reageren 

Naar bovenkant pagina